Ontdek de mooiste plekken in Papendrecht!

Zomaar 16 mooie plekken in Papendrecht op een rij, laat je verrassen...

Papendrecht ligt op een unieke locatie: het drierivierenpunt waar de Beneden Merwede, De Noord en de Oude Maas samenkomen. Voor veel bezoekers is dit een van de mooiste en meest levendige waterlandschappen van Nederland. Het dorp heeft zijn karakteristieke uitstraling als dijkdorp behouden en kent een rijke geschiedenis die teruggaat tot meer dan duizend jaar geleden. De bereikbaarheid van Papendrecht verbeterde aanzienlijk rond 1900, toen een veerdienst naar Dordrecht werd ingesteld. Na de aanleg van de brug bleef de verbinding nog enige tijd bestaan als voetveer. Tegenwoordig maakt deze route deel uit van het netwerk van de Waterbus, waarmee reizigers eenvoudig over het water kunnen reizen.

Het gemeentewapen van Papendrecht verwijst naar het verleden met drie molens: een trasmolen, een korenmolen en een poldermolen. Hoewel deze oorspronkelijke molens verdwenen zijn, herinnert een gerestaureerde weidemolen in het Noordhoekse Wiel aan deze geschiedenis. Deze molen wordt nog af en toe in werking gesteld door molenaars, wat een bijzonder gezicht is. 

Ook op cultureel vlak heeft Papendrecht veel te bieden. Verspreid over het dorp zijn diverse kunstwerken te vinden, waaronder het beeld De Ertepeller aan de Eilandstraat. Dit bronzen kunstwerk toont een man die erwten pelt en verwijst naar het verleden van de inwoners. In tijden van armoede vormde het verbouwen, pellen en verkopen van erwten een belangrijke bron van inkomsten.

Onze wandelroutespecialist Hans de Kwant heeft 16 mooie en bijzondere plekken in Papendrecht op een rij gezet en gefotografeerd. 


fotografie copyright ©hansdekwant

1. Marechaussee Kazerne

De voormalige marechausseekazerne aan de Veerdam, gebouwd in 1920, is een markant historisch gebouw in Papendrecht. In het centrale gedeelte is tegenwoordig Stichting Dorpsbehoud Papendrecht gevestigd. In het bijbehorende museum krijgen bezoekers aan de hand van uiteenlopende objecten en tentoonstellingen een boeiend inkijkje in de geschiedenis van het dorp.

De Veerdam zelf kent een bijzondere oorsprong. Deze dam werd aangelegd om de stroomsnelheid van de Beneden Merwede te vergroten en zo de waterafvoer te verbeteren. In de 19e eeuw kreeg de dam een recreatieve functie met de aanleg van een paardenrenbaan. Rond 1900, met de komst van de veerverbinding naar Dordrecht, ontstond ook de bebouwing zoals we die vandaag de dag nog grotendeels kennen.

Samen vormen de kazerne en de Veerdam een plek waar historie en landschap samenkomen. Een interessante halte voor iedereen die Papendrecht beter wil leren kennen.
 

fotografie copyright ©hansdekwant
 

2. De Tiendzone

Rond de Tiendweg Oost is het oorspronkelijke, landelijke karakter van het boerenleven nog tastbaar aanwezig. Samen met het Oosteind vormde dit vroeger een van de drie vitale kernen aan de rivierdijk waar het dagelijkse leven van Papendrecht zich afspeelde. Een prachtig ijkpunt in dit decor is de voormalige boerderij op nummer 142, die al sinds 1850 het landschap siert.

De oorsprong van de Tiendweg is even praktisch als karakteristiek: de weg ontstond als een verhoging in het landschap, opgebouwd uit bagger uit de aangrenzende weteringen. Deze natuurlijke buffer ving het kwelwater op in diepe watergreppels. Een vernuftig staaltje historisch waterbeheer.

Vandaag de dag spreekt de Tiendzone bij velen tot de verbeelding. Het is een plek waar je direct ervaart hoe het dorpse leven vroeger moet zijn geweest; een landschap waar de tand des tijds nauwelijks vat op lijkt te hebben gekregen, maar waar tot op de dag van vandaag met passie wordt gewoond en gewerkt.


fotografie copyright ©hansdekwant

3. Wielen (kolkgaten)

De wielen in Papendrecht zijn indrukwekkende, stille getuigen van historische dijkdoorbraken. Het zijn achtergebleven waterplassen. Wanneer de dijk bezweek onder de druk van de rivier, ontstonden er door de enorme kracht van het kolkende water diepe gaten in het landschap. Na het dichten van de dijk bleven deze karakteristieke waterplassen achter, die ook kolkgaten worden genoemd. Niet alleen lieten de doorbraken water na, de rivier bracht ook grote hoeveelheden zand en vruchtbaar slib mee, wat de basis vormde voor de rijke tuinbouw en boomgaarden in de regio.

Vandaag de dag telt Papendrecht nog vier van deze bijzondere plekken:

• Het Waaltje: Gelegen nabij Oosteind 58

• De Grote Waal: Te vinden bij de Visschersbuurt, net ten westen van de Merwedebrug

• De Kleine Waal: Nabij Bosch en verpleeghuis ‘De Waalburgh’

• De Noordhoekse Wiel: Het stralende middelpunt van het gelijknamige park
  
  
  fotografie copyright ©hansdekwant

4. Natuur- en Vogelwacht 'De Alblasserwaard' en De sterrenwacht

Voor wie de natuur en het typische veenweidegebied van de Alblasserwaard echt wil doorgronden, is het streekmuseum van Natuur- en Vogelwacht 'De Alblasserwaard’ een absolute aanrader. Het streekmuseum informeert bezoekers over de natuur en landschapswaarden van het zogenaamde veenweidegebied. Dit kenniscentrum brengt op locatie het landschap tot leven met boeiende lezingen, interactieve bijeenkomsten en wisselende tentoonstellingen.

Ook de Vereniging Christiaan Huygens vindt hier een sfeervol onderkomen voor hun culturele activiteiten. De vereniging bezit een eigen sterrenwacht met daarin een 11 inch Celestron Schmidt-Cassegrain telescoop en een 10 inch Newton telescoop op een Dobson-montering. Leden kunnen waarnemen met deze telescopen. Naast de geplande verenigingsavonden, worden er vanuit de sterrenwacht ad hoc waarneemavonden georganiseerd. Kort voor zo’n ongeplande waarneemsessie ontvangen diegenen die zich daarvoor aangemeld hebben een sms-bericht dat de sterrenwacht die avond open zal zijn.

Direct bij het museum ligt een prachtige heemtuin, waar je wandelt door een miniatuurversie van het historische polderlandschap. Het is de perfecte plek om meer te leren over de flora en fauna van deze bosrijke omgeving. Je vindt deze verborgen parel aan de Matena 1, waar voldoende parkeergelegenheid is voor bezoekers.


fotografie copyright ©hansdekwant

5. d' Oude School

In het jaarverslag van de gemeenteraad over 1872 staat vermeld dat één school te weinig is. Zo kwamen er uiteindelijk in 1875 twee scholen tegelijkertijd gereed. Ze werden allebei op dezelfde datum geopend. Eén daarvan was ‘d’ Oude School’ die als Westelijke Openbare School kinderen ging onderwijzen. De bouwkosten waren 23.900 gulden. De gemeente Papendrecht betaalde 4000 gulden. De overige kosten werden verdeeld over de provincie en het rijk. Het pand heeft aan de buitenzijde nauwelijks wijzigingen ondergaan. De karakteristieke uitstraling is bewaard gebleven.

De omgeving is wel veranderd. Waar de school in het verleden zo'n beetje tussen de volkstuinen stond en bereikbaar was vanaf de Westeind, staat het nu tussen eigentijdse woningen. Zelfs de naam van de straat is gewijzigd (Schooldwarsstraat). Het pand heeft niet meer de oorspronkelijke functie. In de loop der jaren is, en wordt er door uiteenlopende organisaties gebruik van gemaakt.


fotografie copyright ©hansdekwant

6. De Nieuwe Hervormde Kerk 

Deze kerk is in 1891 gebouwd op dezelfde plaats (Kerkbuurt 78) waar eerder vijf andere kerken stonden. In 1929 heeft er een grote verbouwing plaatsgevonden. De Oostbeuk werd gerealiseerd en ook een vierkante toren werd in die tijd tegen de voorgevel van de kerk geplaatst. De toren werd echter vanwege instortingsgevaar in 2002 weer gesloopt en werd in 2003 vervangen door het huidige spitse torentje; naar het voorbeeld van het torentje dat van 1891 tot 1929 op de kerk stond. De luidklok in het torentje is van rond 1375. De klok is een rijksmonument (ID 46814).

Het is een van de oudste luidklokken in Nederland. Naast op zondag, werd de klok ook geluid bij brand, begrafenissen en watersnood. Op de kansel ligt een statenbijbel uit 1757. Deze is rijk geïllustreerd met afbeeldingen van bijbelse taferelen. De parochie was oorspronkelijk Rooms Katholiek. In 1572 werd het een Hervormde Kerk.

fotografie copyright ©hansdekwant

8. Het park Noordhoekse Wiel

Rond een wiel is het park Noordhoekse Wiel aangelegd. Bij het wiel staat een model watermolen als aandenken aan de molen die vroeger op de Achterdijk stond. Het park is ontstaan door een dijkdoorbraak. Zo’n doorbraak kwam in de Alblasserwaard veel voor. Door het krachtige binnenstromende water ontstond een kolkgat (ook wel wiel of waal genoemd) direct achter de dijk, waarbij bodemmateriaal de polder in spoelde. Aan de noordkant is een volkstuinencomplex. Er is een trainingsveld voor honden en een voedseltuin die door vrijwilligers wordt gerund. Ook vissers komen graag in dit park. Het Noordhoekse Wiel ligt aan de Hoogendijk.

fotografie copyright ©hansdekwant

8. Het Oostpolderpark

Het Oostpolderpark wordt gekenmerkt door veel activiteiten. Gelegen tussen de bomen, is er een voetbalcomplex met twee natuurgrasvelden en twee van kunstgras. Eén kunstgrasveld is vrij toegankelijk en daar wordt door de jeugd continu gebruik van gemaakt. Er zijn korfbalvelden en een atletiek- en een tenniscomplex. Ook herbergt het park twee sporthallen. In het park staan fitnesstoestellen en is er een prachtige vijver waar wandelaars en vissers van genieten.

De vijver is onderdeel van de plaatselijke ijsclub. Helaas is in de loop van de tijd door klimatologische omstandigheden het gebruik ervan sterk verminderd. Het park ligt ten oosten van de N3.


fotografie copyright ©hansdekwant

9. Ecozone Polder Nieuwland

Het gebied op de grens van Alblasserdam en Papendrecht is een ‘plas-draszone’. Een soort moeras dat de ecologische schakel vormt tussen het open water van de rivier De Noord en het Groene Hart (via het park Noordhoekse Wiel). In de Ecozone zijn kunstmatige hoogteverschillen aangebracht. Op die manier is het gebied aantrekkelijk voor verschillende plant- en diersoorten.

Je ervaart het door een wandeling te maken die een andere beleving bewerkstelligt dan een wandeling door een conventioneel park. De waterstand wordt geregeld met twee gemalen om de waterhuishouding onder controle te houden. Want het gebied dient ook als waterberging voor polder Nieuwland. Vanaf de Noordhoek is een fiets- en wandelpad langs de Ecozone naar de rivierdijk.


fotografie copyright ©hansdekwant

10. Park Slobbergors

Het park Slobbengors was ooit een zandplaat in de rivier De Noord, omgeven door riet en biezen. Eenden konden er naar hartenlust slobberen, vandaar de naam Slobbengors. Lange tijd geleden werd het gebied omgekaveld tot graspolder voor boeren. Van oorsprong was deze locatie eigendom van de gemeente Dordrecht. In 1956 werd de polder aangekocht door de gemeente Papendrecht die er een recreatiegebied van maakte.

Het park omvat voetbalvelden en tennisbanen. Er zijn wandelpaden en verblijfsplekken met fraaie parkbanken. Ook het hoofdkantoor van Fokker staat tussen de vele groenstructuren. Het is een gebied dat ook een waterbufferfunctie heeft met een bijbehorende ecologische inrichting.


fotografie copyright ©hansdekwant

11. Het Alblasserbos

Het Alblasserbos bestaat uit twee delen. Het oostelijk deel van het Alblasserbos ligt in het zuidwesten van de Alblasserwaard tussen Papendrecht en Oud-Alblas. De aanleg van dit polderbos startte in 1980. In het bos is het een gedrang van verschillende dieren. Zowel op de grond als in de lucht. Ook bomen en planten gedijen hier opperbest. Je kunt in dit polderbos ook veel luisteren naar vogels.

Er zijn bij de open gedeeltes bankjes geplaatst waar je kunt genieten van landelijke vergezichten. De wandelroutes zijn aangegeven met gemarkeerde paaltjes. Aan de oostelijke kant van het bos mogen honden het hele jaar loslopen. Daar is ook op initiatief van de Vereniging Christiaan Huygens een planetenwandeling (zie elders in deze rubriek). gecreëerd. Je vindt daar ook het streeknatuurcentrum ‘Alblasserwaard’, waar de Natuur- en Vogelwacht  'De Alblasserwaard’ is gevestigd.


fotografie copyright ©hansdekwant

12. Park Wilgendonk

Het park loopt als een grote groene long door de wijk. Het terrein van de ruiterclub is aan de zuidkant het begin van het park. Aan de noordkant is het einde gesitueerd op de Botersloot. Een eeuwenoud dijkje met aan weerskanten een sloot. Het dijkje was bedoeld voor de turfstekers die in de Alblasserwaard, met zeer moerassige veengrond, hun werk konden bereiken. De sloten waren noodzakelijk om het overtollige water af te voeren naar de rivier De Noord. Door het gehele park loopt een wandelroute.


fotografie copyright ©hansdekwant

13. Beelden en sculpturen

Papendrecht heeft in de bebouwde kom veel kunstuitingen. De Ertepeller (1977) is daar één van. Het is een bronzen beeld van een zittende man die erwten aan het pellen is.Het is ontstaan dankzij de plaatselijke carnavalsvereniging met dezelfde naam. Die ondernam de eerste actie voor ontwerp en plaatsing. Voorheen stond het beeld prominent op de Veerdam hoek Weteringsingel. Nu staat het beeld in de Eilandstraat, bij de muziektent. Het beeld geeft uiting aan de geschiedenis van de Papendrechtse inwoners. Doordat in het verleden veel armoede was, vulden velen hun schrale inkomen aan met het verbouwen, pellen en verkopen van erwten. Het beeld is een mooie aanleiding om ook aandacht te schenken aan de andere kunstuitingen van Papendrecht. Meer teksten en foto’s zijn te vinden op Wikipedia.nl. Zoek op: ‘Lijst van beelden in Papendrecht’.


fotografie copyright ©hansdekwant

14. Beeldenboulevard

Sinds 1996 heeft Papendrecht ook en beeldenboulevard met vooral figuratieve sculpturen op de Veerdam, Havenhoofd, Merwehoofd en Aviolandapad. Het zijn plekken langs de rivieren Beneden Merwede en Noord. De collectie met dertig werkstukken is ontstaan op initiatief van de ‘Nederlandse Kring van Beeldhouwers’. De achterliggende gedachte is het realiseren van een tentoonstelling van beeldhouwwerken die als een ‘levend’ museum het unieke drierivierenpunt nog meer glans geven.

Kijk voor meer informatie op de website van ‘Beeldenpark Drechtoevers’.Op die site kun je ook informatieve ondersteuning downloaden op een smartphone. Om te gebruiken tijdens het wandelen.

fotografie copyright ©hansdekwant

15. Planetenwandeling

In het oostelijke deel van het Alblasserbos is een planetenwandeling aangelegd. Je kunt langs beelden lopen van mythologische figuren die de naam hebben van de uitgebeelde planeten. De onderlinge afstanden van de negen beelden (Zon, Mercurius, Venus, Aarde + Maan, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunes), zijn op het aangegeven wandelpad in verhouding met de werkelijke afstanden geplaatst.

De met blauwe stickers aangegeven route is bijna vier kilometer lang en ligt tussen het gebouw van de Natuur- en Vogelwacht ‘De Alblasserwaard’ (Matenaweg 1) en het knooppunt van de provinciale wegen N214 en de N481. Op de website van de Vereniging Christiaan Huygens staat de hele wandelroute: lees verder


fotografie copyright ©hansdekwant

16. Openbare fitness

In de Oostpolder aan de Oostkil ligt een Cruyff Court. Dit court is toegankelijk voor alle jongeren. Een Cruyff Foundation Coach organiseert onder andere zes-tegen-zestoernooien, zodat deelnemers zich via het ‘straatvoetbal’ verder kunnen ontwikkelen. Op het court is een ‘Join The Pipe’. Dit vrolijke watertappunt is een gezonde dorstlesser en vermindert plastic flesjes als straatafval. 

In het Vijverpark staan calisthenicstoestellen. In de openlucht wordt daar sport en bewegen nog toegankelijker. Calisthenics is een sport die vaak wordt beoefend als extra uitdaging naast fitness en turnen. Met behulp van de toestellen kun je je lichaam gezonder maken. Dat gebeurt door het eigen lichaamsgewicht als weerstand te gebruiken.

In het sportpark Oostpolder staat een trainingssysteem voor openluchtfitness. Het is geschikt voor onder andere cross- en bootcampoefeningen en voor calisthenics. De toestellen zijn ontworpen met regelbare weerstand, zodat iedereen kan trainen naar individuele behoefte. De intensiteit kan worden bepaald door de lichaamspositie aan te passen om meer of minder weerstand te geven.

65-plussers kunnen onder begeleidinhg trainen in de beweegtuin op de binnenplaats van Woonzorgcentrum De Markt. Door hieraan deel te nemen, blijf je fit en verminder je onder andere het risico op vallen.


fotografie copyright ©hansdekwant